Blog: Autonoom systeem, voordeel of nadeel?

Blog: Autonoom systeem, voordeel of nadeel?

De droom die ik vaak tegenkom is een zelfvoorzienend energie systeem. Een woning die niet hoeft te worden aangesloten op het gas- en elektriciteitsnet. Het is een interessant streven, maar ook een doel wat ik niet helemaal snap. Natuurlijk is onafhankelijkheid mooi, maar waarom zou je per se onafhankelijk van het energienet willen zijn. Het is namelijk duur, inefficiënt en vooral: het maakt je kwetsbaar. Dit laatste is wat je juist wilt vermijden, ook al wil je nog zoveel zelfvoorzienend zijn.

Een mooi voorbeeld is de situatie van energievoorzieningen in Texas. Binnen Amerika is Texas ‘de energiestaat’. Naast olie heeft Texas inmiddels ingezet op windenergie. Zo staat er voor 30 GW aan windmolens. Ter vergelijking, in Nederland staat 7 GW, terwijl het inwoneraantal in Texas nog altijd minder dan het dubbele is van dat in Nederland. Toch kampt Texas nu met een energiecrisis. Miljoenen mensen zitten zonder elektriciteit. Uiteraard is het extreme winterweer de directe oorzaak. Maar naast vastgevroren windmolens en dichtgevroren olieleidingen, is er nog een belangrijke andere oorzaak. Het energiesysteem van Texas is volledig autonoom. Er zijn geen verbindingen met andere staten. En de Texanen zijn, of in elke geval waren, hier erg trots op.

In Nederland wordt erg ingezet op het verbinden van energiesystemen met andere landen. Dat is een goede zaak. Het mooiste voorbeeld vind ik altijd de verbinding met Noorwegen. Als wij een overschot aan elektriciteit hebben, dan wordt de elektriciteit gebruikt om het water naar de stuwmeren in Noorwegen te pompen. Als wij weer elektriciteit nodig hebben, dan worden de turbines aangezet.

De vraag is natuurlijk, hoe gaan wij verder als wij van het aardgas af willen. Als wij in deze winterse dagen uitgaan van warmtepompen op basis van buitenlucht, hebben wij al snel 5 kW per woning nodig voor een goed geïsoleerde woning. Uitgaande van 8 miljoen woningen, is er zo’n 40 GW nodig. Het opgestelde vermogen is nu in Nederland bijna 20 GW. Dus los van de leidingen, is het opgestelde vermogen in Nederland onvoldoende om tijdens winterse dagen alle huizen elektrisch te verwarmen.

Het is interessant om weer naar Texas te kijken. In Texas wordt ongeveer de helft van de huizen elektrisch verwarmd, terwijl dit in de Verenigde Staten gemiddeld 30% is. Het gemiddeld elektriciteitsverbruik is ongeveer 15.000 kWh. Het elektriciteitsnet is berekend op de zomer op basis van de benodigde capaciteit voor airconditioning. Het systeem is niet berekend op de toename aan elektriciteitsvraag door de koude winter.

Voor de toekomst is het belangrijk energiesystemen met elkaar te verbinden. Het gasveld in Groningen was een grote buffer. Als wij meer nodig hadden, dan werd simpelweg de kraan opengezet. Die bufferfunctie is vervallen. Hiervoor dienen oplossing gevonden te worden. Het verbinden van elektriciteitsnetten is een belangrijke mogelijkheid om problemen te voorkomen. Gelukkig wordt daar nu op ingezet. Een andere oplossingsmogelijkheid is het vormen van buffers van zowel elektriciteit als gas. In Nederland hebben wij daar relatief weinig ervaring mee, omdat wij de gasvelden in Groningen hadden. Ook de huidige subsidies zijn daar nog niet helemaal op ingericht. In Duitsland hebben ze daar veel meer de focus op gelegd. Ook in Nederland wordt het zaak om daar goed naar te kijken en dit te gaan stimuleren.

Over dit artikel

19 maart 2021 / Auteur: Dr. Ir. René Cornelissen

Alle nieuwsberichten

Inschrijven voor onze nieuwsbrief

Meld u aan voor onze nieuwsbrief en maak hieronder een keuze.

Digitale nieuwsbrief Hardcopy nieuwsbrief